Cùng QTU tìm hiểu về chuyên ngành quản trị mạng

Khái niệm quản trị mạng

Quản trị mạng là một lĩnh vực trong công nghệ thông tin liên quan trực tiếp đến việc thiết kế, quản lý, giám sát và bảo mật hệ thống mạng máy tính. Người làm quản trị mạng có trách nhiệm đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, an toàn và sẵn sàng trước mọi rủi ro tấn công từ bên ngoài.

Công việc này không chỉ dừng lại ở việc duy trì sự ổn định mà còn bao gồm việc ngăn chặn các mối đe dọa, xử lý sự cố kỹ thuật và tối ưu hóa hiệu suất. Quản trị mạng được chia thành hai mảng chính: quản trị mạng văn phòng và quản trị hệ thống lớn. Với quy mô văn phòng, nhân viên thường làm việc với Windows, Unix hay quản trị website doanh nghiệp. Còn ở hệ thống lớn, người quản trị cần kiến thức chuyên sâu như CCNA, Firewall, Storage, Security và kinh nghiệm với thiết bị của Cisco, Nortel hay Alcatel.

Vai trò của người làm quản trị mạng

Một quản trị viên mạng hàng ngày sẽ đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng, trong đó có:

• Giám sát hiệu suất mạng, tối ưu tốc độ và độ sẵn sàng của hệ thống.
• Quản lý và cập nhật phần mềm, phần cứng liên quan đến mạng.
• Cài đặt, duy trì thiết bị viễn thông và hỗ trợ hệ thống điện thoại nội bộ.
• Thiết lập cơ chế sao lưu và khôi phục dữ liệu trong tình huống khẩn cấp.
• Điều chỉnh quyền truy cập để bảo vệ dữ liệu nội bộ.

Ngoài ra, họ còn phải phối hợp với các bộ phận khác để hỗ trợ kỹ thuật, xử lý sự cố và đề xuất giải pháp công nghệ phù hợp cho doanh nghiệp.

Tố chất cần có của một quản trị viên mạng

Kiến thức nền tảng

Nắm chắc kiến thức về máy tính và mạng là điều kiện tiên quyết. Người làm quản trị mạng cần hiểu cách xây dựng, cài đặt, cấu hình và bảo trì hệ thống. Đồng thời, phải am hiểu các phương thức tấn công mạng để có biện pháp phòng ngừa kịp thời.

Kinh nghiệm thực tiễn

Doanh nghiệp luôn ưu tiên những ứng viên có kinh nghiệm triển khai thực tế. Các kỹ năng quan trọng bao gồm: quản trị Windows Server, dịch vụ DNS, Mail, Web, DHCP, vận hành website, bảo mật thông tin và thi công mạng LAN/WAN cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Kỹ năng nghề nghiệp

Một quản trị viên mạng giỏi cần hội tụ nhiều kỹ năng mềm và chuyên môn:

• Giải quyết vấn đề: xử lý nhanh sự cố để tránh gián đoạn hoạt động.
• Tổ chức, sắp xếp: đảm bảo hệ thống khoa học, dễ bảo trì.
• Làm việc nhóm: phối hợp với các thành viên trong dự án công nghệ.
• Lên kế hoạch: hạn chế lỗi, tối ưu thời gian cấu hình.
• Tư duy logic: xác định nguyên nhân sự cố và đưa ra giải pháp.
• Giao tiếp: trao đổi thông tin rõ ràng với đồng nghiệp, đối tác.
• Nghiên cứu: liên tục cập nhật công nghệ mới để khắc phục lỗ hổng.
• Quản lý dự án: triển khai, giám sát và hoàn thành đúng tiến độ.

Yêu cầu bằng cấp và chứng chỉ

Để bước vào nghề, ứng viên thường cần bằng cử nhân hoặc thạc sĩ về Quản trị mạng, Khoa học máy tính hoặc Kỹ thuật hệ thống. Tuy nhiên, các chứng chỉ quốc tế cũng rất quan trọng, có thể kể đến:

• Cisco CCNA, CCNP, CCIE
• Microsoft MCSE
• CompTIA Network+, Security+
• Chứng chỉ đào tạo về định tuyến, an ninh mạng, quản trị hệ thống

Ngoài ra, tiếng Anh là một lợi thế lớn, giúp người quản trị tiếp cận tài liệu quốc tế và công nghệ mới dễ dàng hơn.

Triển vọng việc làm trong lĩnh vực quản trị mạng

Định hướng phát triển

Công nghệ thông tin ngày càng đóng vai trò trọng yếu trong mọi lĩnh vực, từ tài chính, viễn thông cho đến hàng không. Do đó, nhu cầu tuyển dụng nhân viên quản trị mạng ngày càng tăng cao.

• Ở doanh nghiệp lớn, quản trị viên được phân cấp công việc rõ ràng theo từng nhóm.
• Ở công ty vừa, họ vừa quản lý hệ thống, vừa hỗ trợ kỹ thuật cho nhân viên.
• Ở doanh nghiệp nhỏ, một quản trị viên thường phải “bao quát” nhiều mảng từ phần cứng, bảo mật đến phần mềm.

Lương thưởng và môi trường nghề nghiệp

Theo thống kê, mức lương trung bình của một quản trị viên mạng dao động từ 69.000 USD/năm (khoảng hơn 1 tỷ VNĐ). Tuy nhiên, con số này thay đổi tùy vào kinh nghiệm và vị trí:

• Quản lý mạng: ~73.000 USD/năm
• Quản trị mạng Cisco: ~80.000 USD/năm
• Thiết kế mạng: ~81.000 USD/năm
• Chuyên gia bảo trì mạng: ~90.000 USD/năm
• Kiến trúc sư mạng Cisco CCIE: 105.000 – 114.000 USD/năm

Điều này cho thấy nghề quản trị mạng có tiềm năng thu nhập rất cao, nhưng cũng đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng.

Cơ hội thăng tiến

Người mới bắt đầu thường đảm nhận vai trò nhân viên quản trị mạng – chuyên xử lý sự cố, quản lý máy chủ và cập nhật hệ thống. Sau khi tích lũy đủ kinh nghiệm, họ có thể trở thành kỹ sư mạng hoặc kiến trúc sư mạng, phụ trách thiết kế, tối ưu hệ thống và quản lý các dự án lớn.

Nên chọn quản trị mạng hay lập trình để theo học?

Trong kỷ nguyên 4.0, cả quản trị mạng và lập trình đều là những ngành nghề giàu tiềm năng. Theo Hội Tin học TP.HCM, hiện có khoảng 40% nhân lực IT làm trong mảng quản trị mạng, trong khi 60% còn lại là lập trình viên.

Quản trị mạng tập trung vào hạ tầng, bảo mật, vận hành hệ thống, còn lập trình hướng tới phát triển phần mềm và ứng dụng. Việc chọn ngành học còn tùy thuộc vào sở thích và mục tiêu của mỗi người. Dù chọn mảng nào, người học cũng cần không ngừng nâng cao kỹ năng để theo kịp sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.

Các trường đào tạo ngành quản trị mạng

Đại học Bách Khoa – Đại học Quốc gia Hà Nội
Thành lập từ năm 1956, trường được định hướng trở thành đại học nghiên cứu hàng đầu khu vực, với thế mạnh về kỹ thuật và công nghệ. Hiện có hơn 35.000 sinh viên, học viên theo học tại đây.

Đại học Bách Khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM
Là một trong những trường kỹ thuật lớn nhất cả nước, trường có hơn 930 giảng viên, trong đó nhiều người là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ. Trường cung cấp đa dạng chương trình như Kỹ sư chất lượng cao Việt – Pháp, Kỹ sư tài năng và các chương trình quốc tế.

Đại học Công nghệ Hà Nội (UET)
Trường thành viên của ĐHQG Hà Nội, đào tạo nhiều chuyên ngành từ CNTT, Khoa học máy tính cho đến Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu. UET được đánh giá cao nhờ chương trình chuẩn và chất lượng cao.

Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG TP.HCM
Trường tọa lạc tại TP. Thủ Đức, chuyên đào tạo về công nghệ thông tin, với các chương trình đại học, sau đại học và tiến sĩ. Đây là địa chỉ uy tín cho những ai muốn theo đuổi ngành quản trị mạng.

Học viện kỹ thuật mật mã
Trực thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ, Học viện được thành lập từ năm 1995. Trường đào tạo từ bậc đại học đến sau đại học trong các lĩnh vực: mật mã, an toàn thông tin, công nghệ thông tin và nhiều ngành kỹ thuật khác