Tỉnh Gia Lai (mới) – vùng đất miền Trung – Tây Nguyên đầy tiềm năng với các lĩnh vực chủ lực như nông nghiệp, du lịch, công nghiệp chế biến, logistics – đang hướng tới phát triển toàn diện. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố then chốt quyết định tốc độ phát triển. Việc đào tạo và thu hút nhân tài không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn tạo niềm tin vào tương lai công nghiệp hóa – hiện đại hóa của tỉnh.

Mặc dù vậy, thực trạng hiện nay của Gia Lai vẫn còn nhiều hạn chế: nguồn đào tạo chưa đa dạng, kỹ năng mềm, kỹ thuật cao và ngoại ngữ còn yếu; mức độ liên kết giữa doanh nghiệp – trường học chưa chặt chẽ; chính sách thu hút nhân lực chưa đủ mạnh… Do đó, bài viết sẽ phân tích rõ thực trạng, xác định mục tiêu chiến lược tới 2030 và đề xuất giải pháp, chính sách mang tính khả thi cao để giúp Gia Lai nói chung và định hướng tại trường Đại học Quang Trung nhằm phát triển nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

II. Thực trạng nguồn nhân lực tại Gia Lai

1. Cơ cấu đào tạo chưa đa dạng, chất lượng còn hạn chế

• Mô hình đào tạo hiện nay tập trung vào đại học, cao đẳng, dạy nghề; đặc biệt là các ngành nông – lâm nghiệp, du lịch, logistics, công nghệ thông tin. Tuy nhiên, thiếu trầm trọng nhân sự có trình độ chuyên sâu trong lĩnh vực tự động hóa, AI, dữ liệu lớn…
• Tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên sâu còn thấp. Các lớp học chủ yếu lý thuyết, ít thực hành — bất cập khi áp dụng vào sản xuất hiện đại.

2. Thiếu kỹ năng mềm, ngoại ngữ và cập nhật công nghệ hỗ trợ

• Người lao động chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ năng mềm như quản lý dự án, giao tiếp hiệu quả, làm việc nhóm, tư duy phản biện.
• Ngoại ngữ, đặc biệt tiếng Anh chuyên ngành, còn là trở ngại lớn khi Gia Lai muốn khai thác thị trường quốc tế.
• Công nghệ học trực tuyến, phòng lab hiện đại chưa phổ biến trong hệ thống đào tạo.

3. Liên kết đào tạo – doanh nghiệp chưa thực chất

• Doanh nghiệp còn “yếu thế” để đặt hàng đào tạo, giải quyết thực hành kỹ thuật; hệ thống đào tạo theo đơn đặt hàng chưa phổ biến.
• Trung tâm kết nối thiếu sự chủ động, gây thiếu hụt cầu nối giữa trường, chính quyền và doanh nghiệp.

4. Hệ đào tạo vùng sâu – vùng xa còn hạn chế

• Giáo dục nghề chưa tiếp cận được đúng nhu cầu của lao động nông thôn, dân tộc thiểu số.
• Các khóa học thường tập trung tại trung tâm như Quy Nhơn … ít điểm tỏa ra xã miền núi và ven biển.

5. Chính sách thu hút nhân tài, giảng viên chất lượng thấp

• Gia Lai chưa có nhiều ưu đãi về lương, nhà ở, nghiên cứu cho giảng viên, chuyên gia.
• Hiện tượng “chảy máu chất xám” ra địa phương khác vẫn xảy ra do chính sách chưa đủ hấp dẫn.

III. Mục tiêu chiến lược tới năm 2030

Tới năm 2030, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực ngoại ngữ, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với thị trường lao động trong nước và quốc tế. Để đạt được mục tiêu đó, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong đào tạo, bồi dưỡng, thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực.

1. Mục tiêu tổng thể

• Đào tạo được đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, đặc biệt trong các lĩnh vực mũi nhọn: công nghệ thông tin, logistics, chế biến – chế tạo, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, y tế và giáo dục.
• Tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ lên ít nhất 80%, trong đó ít nhất 30% đạt trình độ cao đẳng, đại học trở lên.
• Hình thành mạng lưới các cơ sở đào tạo hiện đại, có năng lực liên kết quốc tế, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và giảng dạy, hướng tới mô hình giáo dục mở, linh hoạt và suốt đời.

2. Mục tiêu cụ thể

• Đến năm 2030, toàn tỉnh có ít nhất 3 trường đại học, 5 cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, trong đó có các trường định hướng nghiên cứu – ứng dụng – đổi mới sáng tạo.
• Hình thành và phát triển ít nhất 10 trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và công nghệ số trong các trường, viện, khu công nghiệp.
• Tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật, hướng tới chuẩn hóa chất lượng đào tạo theo tiêu chuẩn khu vực và thế giới.

3. Vai trò của Trường Đại học Quang Trung trong hiện thực hóa mục tiêu

Trong định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đến năm 2030, Trường Đại học Quang Trung giữ vai trò quan trọng với tư cách là một trong những trung tâm đào tạo đại học có định hướng ứng dụng, đổi mới sáng tạo hàng đầu tại tỉnh Gia Lai.

Cụ thể:

• Nhà trường định hướng đến năm 2030 trở thành cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn kiểm định quốc gia, có năng lực hợp tác quốc tế và đào tạo đa ngành, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
• Phát triển mạnh các ngành chiến lược gồm: Công nghệ thông tin, Kỹ thuật điều khiển – tự động hóa, Quản trị du lịch – khách sạn, Nông nghiệp công nghệ cao, Điều dưỡng, Y tế công cộng, song song với việc mở rộng các ngành mới theo nhu cầu xã hội như QTKD định hướng trà học.
• Xây dựng Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Quang Trung (QTIIC) trở thành một trung tâm sáng tạo cấp khu vực, hỗ trợ sinh viên, doanh nghiệp khởi nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng phục vụ phát triển địa phương.
• Tăng cường chuyển đổi số trong quản trị và giảng dạy, mở rộng đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa và đào tạo ngắn hạn nhằm phục vụ mục tiêu học tập suốt đời cho người dân trong và ngoài tỉnh.
• Kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp để triển khai mô hình “Đào tạo theo đơn đặt hàng”, tạo hệ sinh thái hợp tác giữa nhà trường – doanh nghiệp – địa phương trong đào tạo và sử dụng nhân lực.

IV. Giải pháp đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao

1. Đa dạng hóa cơ sở và ngành học

Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, việc đa dạng hóa cơ sở đào tạo và ngành học giữ vai trò nền tảng, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh Gia Lai (bao gồm tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai mới sát nhập) đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển các ngành chủ lực như logistics, công nghệ thông tin, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến – chế tạo.

a. Mở rộng ngành đào tạo theo hướng ứng dụng và thực tiễn

• Tỉnh cần tiếp tục đầu tư và khuyến khích các cơ sở giáo dục mở rộng đào tạo ở các lĩnh vực mang tính xu thế như: công nghệ thông tin, AI – dữ liệu lớn, logistics, quản trị du lịch thông minh, tự động hóa, kỹ thuật điện – cơ điện tử, thương mại điện tử…
• Khuyến khích phát triển các ngành gắn liền với tiềm năng và thế mạnh địa phương như: kỹ thuật chế biến hải sản, quản lý tài nguyên biển, kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao, điều hành du lịch cộng đồng, quản trị chuỗi cung ứng thủy – hải sản.

Trường Đại học Quang Trung đã có bước đi chủ động trong chiến lược này thông qua việc:

• Liên tục mở mới các ngành đào tạo mang tính thực tiễn và ứng dụng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế địa phương như: Công nghệ thông tin, Quản trị Logistics và chuỗi cung ứng, Kỹ thuật điều khiển – tự động hóa, Kế toán – Kiểm toán doanh nghiệp, Nông nghiệp công nghệ cao, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, quản trị kinh doanh định hướng trà học…
• Các chương trình được thiết kế theo mô hình CDIO (Conceive – Design – Implement – Operate), kết hợp lý thuyết với dự án thực tiễn và thực hành tại doanh nghiệp, giúp sinh viên sẵn sàng làm việc sau khi tốt nghiệp.
• Nhà trường đã ký kết hợp tác đào tạo – thực tập với nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, giúp sinh viên tiếp cận công việc thực tế ngay trong quá trình học.

b. Khuyến khích đào tạo liên thông, liên kết vùng và quốc tế

• Đẩy mạnh các mô hình liên kết đào tạo giữa các trường đại học trong tỉnh với các trường đại học lớn tại TP.HCM, Đà Nẵng, Hà Nội và quốc tế.
• Tổ chức các chương trình liên thông đại học – cao đẳng – trung cấp, hoặc các lớp ngắn hạn nâng cao trình độ, phục vụ học tập suốt đời cho người lao động.

Trường Đại học Quang Trung đã từng bước triển khai các chương trình:

• Đào tạo liên thông từ trung cấp, cao đẳng lên đại học, tạo điều kiện cho người học hoàn thiện trình độ ngay tại địa phương, tiết kiệm chi phí và thời gian.
• Ký kết hợp tác với các trường đại học, tổ chức giáo dục quốc tế để xây dựng chương trình đào tạo song bằng, học trực tuyến kết hợp trực tiếp, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục tiên tiến cho sinh viên Gia Lai và các tỉnh lân cận.
• Triển khai các khóa đào tạo ngắn hạn về kỹ năng nghề, kỹ năng số, tiếng Anh chuyên ngành cho người lao động, nông dân, cán bộ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

c. Phát triển mạng lưới đào tạo tại chỗ, gắn với địa phương

• Khuyến khích các trường phát triển cơ sở đào tạo vệ tinh tại các đơn vị có tiềm năng – đặc biệt là khu vực nông thôn, miền núi, ven biển – để đáp ứng nhu cầu học tập tại chỗ, giảm chi phí di chuyển và đảm bảo cơ hội tiếp cận giáo dục cho mọi người dân.
• Đưa các lớp học kỹ thuật, lớp đào tạo nghề ngắn hạn về tận địa phương thông qua hình thức liên kết giữa trường – xã – hợp tác xã – doanh nghiệp.

Trong định hướng này, Trường Đại học Quang Trung đang xúc tiến triển khai các lớp đào tạo ngắn hạn chuyên đề, tập huấn kỹ thuật số, chuyển đổi số nông nghiệp, liên kết với các đơn vị có liên quan… nhằm đưa tri thức đến gần hơn với cộng đồng dân cư, hỗ trợ người lao động nâng cao kỹ năng tại chỗ.

2. Đào tạo kỹ năng mềm, ngoại ngữ, tư duy đổi mới

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, kỹ năng mềm, ngoại ngữ và tư duy đổi mới sáng tạo là những yếu tố không thể thiếu để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số. Việc đào tạo toàn diện về năng lực cá nhân, xã hội và sáng tạo sẽ giúp người học thích ứng nhanh với thị trường lao động, gia tăng năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển nghề nghiệp bền vững.

a. Tăng cường tích hợp kỹ năng mềm trong chương trình đào tạo

• Các kỹ năng thiết yếu như giao tiếp, làm việc nhóm, thuyết trình, quản lý thời gian, giải quyết vấn đề, tư duy phản biện… cần được lồng ghép xuyên suốt trong các học phần và hoạt động ngoại khóa.
• Tổ chức các hội thảo, khóa học kỹ năng, câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm để sinh viên rèn luyện trong môi trường thực tế.

Trường Đại học Quang Trung đã triển khai nhiều hoạt động cụ thể trong định hướng này:

• Nhà trường xây dựng Chương trình kỹ năng toàn diện (QTU Skills) dành cho sinh viên tất cả các ngành, tập trung vào 4 nhóm năng lực cốt lõi: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, quản lý bản thân, và giải quyết vấn đề.
• Thường xuyên tổ chức các buổi workshop, talkshow kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng sáng tạo với sự tham gia của doanh nghiệp, cựu sinh viên, diễn giả truyền cảm hứng.
• Sinh viên được khuyến khích tham gia các hoạt động xã hội, phong trào khởi nghiệp, các cuộc thi ý tưởng sáng tạo như QTU Startup Challenge, nhằm phát triển tư duy đổi mới và tinh thần chủ động.

b. Đẩy mạnh đào tạo ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh chuyên ngành

• Phát triển chương trình tiếng Anh theo chuẩn đầu ra IELTS, TOEIC, kết hợp với các học phần tiếng Anh chuyên ngành trong lĩnh vực IT, du lịch, nông nghiệp…
• Tổ chức các khóa học, câu lạc bộ ngoại ngữ, cuộc thi hùng biện tiếng Anh, hội trại quốc tế… tạo môi trường rèn luyện thường xuyên.

Trường Đại học Quang Trung đang triển khai hiệu quả chương trình đào tạo ngoại ngữ với những điểm nổi bật:

• Tích hợp tiếng Anh theo chuẩn TOEIC và tiếng Anh chuyên ngành ngay từ năm nhất, giúp sinh viên có nền tảng ngôn ngữ vững chắc để học tập và làm việc quốc tế.
• Liên kết với các trung tâm ngoại ngữ uy tín trong và ngoài tỉnh như British Council, IIG Việt Nam, triển khai các lớp luyện thi IELTS, TOEIC và cấp chứng chỉ quốc tế.
• Thành lập CLB Tiếng Anh (QTU English Club) do sinh viên điều hành với các hoạt động sinh động như English Talkshow, Debate Day, Movie Night… tạo môi trường học tiếng Anh tự nhiên và hiệu quả.

c. Khơi dậy tư duy đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp

• Thiết kế các học phần về tư duy thiết kế (design thinking), đổi mới sáng tạo (innovation), tư duy khởi nghiệp và phát triển ý tưởng (startup mindset).
• Tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế như hackathon, cuộc thi sáng tạo, mô phỏng kinh doanh, trại hè đổi mới sáng tạo…
• Kết nối với doanh nghiệp, trung tâm khởi nghiệp để cố vấn và ươm mầm các dự án sinh viên.

Tại Trường Đại học Quang Trung, khơi gợi tinh thần đổi mới và sáng tạo là định hướng trọng tâm trong đào tạo hiện nay:

• Nhà trường đã tích hợp học phần “Tư duy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo” vào chương trình học của nhiều ngành, giúp sinh viên từ năm nhất đã hình thành tư duy giải pháp, nhạy bén với vấn đề xã hội.
• Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo Quang Trung (QTIIC) thường xuyên tổ chức các sự kiện như: QTU Idea Box, QTU Innovation Bootcamp, Demo Day, hỗ trợ sinh viên phát triển sản phẩm khởi nghiệp từ ý tưởng đến mô hình kinh doanh khả thi.
• Khuyến khích sinh viên của trường tham gia trong các cuộc thi sáng tạo trẻ cấp tỉnh, cấp khu vực, góp phần lan tỏa văn hóa khởi nghiệp trong cộng đồng sinh viên.

3. Liên kết hiệu quả giữa nhà trường và doanh nghiệp

Sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo đào tạo theo đúng nhu cầu thị trường, rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn. Gia Lai cần phát huy tối đa tiềm lực của các cơ sở đào tạo hiện có, đặc biệt là những trường đại học có định hướng ứng dụng như Trường Đại học Quang Trung.

a. Thiết lập cơ chế phối hợp ba bên: nhà trường – doanh nghiệp – chính quyền

• Mỗi cơ sở đào tạo cần thành lập Hội đồng Tư vấn ngành nghề, với sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia và đại diện chính quyền. Hội đồng có trách nhiệm xây dựng chương trình đào tạo, cập nhật kỹ năng nghề, đảm bảo chuẩn đầu ra phù hợp với thị trường việc làm.
• Chính quyền tỉnh có thể giữ vai trò “nhạc trưởng” kết nối và điều phối các bên, đồng thời đưa ra chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và trường học khi cùng tham gia đào tạo.

b. Phát huy vai trò của Trường Đại học Quang Trung trong liên kết thực tiễn

• Trường Đại học Quang Trung, với định hướng phát triển trở thành trung tâm đào tạo ứng dụng và đổi mới sáng tạo tại miền Trung, đã chủ động triển khai mô hình “đào tạo gắn với thực tiễn” thông qua nhiều chương trình hợp tác với doanh nghiệp địa phương.
• Nhà trường đã ký kết hợp tác với nhiều công ty trong và ngoài tỉnh ở các lĩnh vực như: công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch – khách sạn… Sinh viên có cơ hội thực tập tại doanh nghiệp ngay từ năm 2 hoặc 3, qua đó rèn luyện kỹ năng chuyên môn, kỹ năng mềm và làm quen với môi trường làm việc chuyên nghiệp.
• Trường cũng triển khai các dự án nghiên cứu – ứng dụng cùng doanh nghiệp, điển hình như các đề tài về tự động hóa trong nông nghiệp, chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm vùng ven biển – miền núi… giúp sinh viên vừa học, vừa làm, đồng thời giải quyết bài toán thực tiễn cho doanh nghiệp.
• Ngoài ra, Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo của trường đang từng bước hình thành “Không gian đổi mới sáng tạo Quang Trung”, nhằm thu hút các startup sinh viên, doanh nghiệp trẻ hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu công nghệ.

c. Thúc đẩy mô hình “đào tạo theo đơn đặt hàng”

• Các doanh nghiệp có thể tham gia đặt hàng đào tạo tại các trường như Đại học Quang Trung, Trường Đại học Quy Nhơn, Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn, … với cam kết cung cấp thực tập, hướng dẫn đồ án, tuyển dụng sinh viên sau tốt nghiệp.
• Trường Đại học Quang Trung hiện đang thử nghiệm chương trình đào tạo “hướng nghiệp cá nhân hóa”, giúp sinh viên xây dựng lộ trình nghề nghiệp cụ thể, kết hợp học tập – trải nghiệm – thực tập theo từng ngành nghề cụ thể.

d. Mở rộng chương trình học tích hợp kỹ năng doanh nghiệp

Các môn học mô phỏng mô hình doanh nghiệp thực tiễn, kỹ năng làm việc nhóm, xây dựng chiến lược kinh doanh, quản lý dự án… sẽ được lồng ghép trong chương trình học. Sinh viên của Trường Đại học Quang Trung đã từng bước làm quen với mô hình “Doanh nghiệp học thuật” (Academic Enterprises), tạo nền tảng tốt cho khởi nghiệp và hội nhập thị trường lao động toàn cầu

4. Phát triển giảng viên, chuyên gia, khởi nghiệp đổi mới

Phát triển đội ngũ giảng viên, chuyên gia và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo là yếu tố cốt lõi trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, tạo môi trường đổi mới trong giáo dục đại học và nghề nghiệp.

a. Đào tạo, bồi dưỡng và thu hút giảng viên, chuyên gia chất lượng cao

• Tỉnh Gia Lai cần đẩy mạnh các chương trình bồi dưỡng, nâng chuẩn giảng viên tại các cơ sở đào tạo, đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực công nghệ mới như AI, tự động hóa, nông nghiệp công nghệ cao, thương mại điện tử…
• Khuyến khích giảng viên đi thực tế tại doanh nghiệp, tham gia các dự án nghiên cứu – chuyển giao công nghệ.
• Có chính sách thu hút giảng viên và chuyên gia từ các tỉnh, thành phố lớn, chuyên gia Việt kiều hoặc quốc tế về Gia Lai giảng dạy, chuyển giao tri thức; hỗ trợ về nhà ở, thủ tục pháp lý, nghiên cứu và phụ cấp.

Trường Đại học Quang Trung đã tiên phong trong lĩnh vực này thông qua việc:

• Mời các giảng viên, chuyên gia từ các trường đại học lớn như Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, và cả chuyên gia doanh nghiệp đến thỉnh giảng, tư vấn chương trình đào tạo.
• Hỗ trợ giảng viên tiếp cận các khóa đào tạo nâng cao chuyên môn thông qua mô hình liên kết đào tạo – nghiên cứu với doanh nghiệp và viện nghiên cứu quốc tế.
• Phát triển các nhóm nghiên cứu ứng dụng (applied research teams) do giảng viên chủ trì, liên kết với doanh nghiệp để giải quyết bài toán thực tiễn tại địa phương.

b. Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo

• Gia lai cần thành lập quỹ khởi nghiệp cấp tỉnh, tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên, doanh nghiệp trẻ và hỗ trợ các ý tưởng khả thi được ươm tạo tại các trung tâm sáng tạo.
• Kết nối hệ thống vườn ươm khởi nghiệp (incubator) với các trường đại học, cao đẳng, trung tâm đào tạo để phát hiện, hỗ trợ ý tưởng đổi mới sáng tạo.

Tại Trường Đại học Quang Trung, hoạt động khởi nghiệp – đổi mới sáng tạo đã trở thành một trong những định hướng chiến lược dài hạn. Cụ thể:

• Nhà trường đã thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Quang Trung (QTIIC), là nơi ươm mầm và phát triển các ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên, giảng viên và cộng đồng.
• Trung tâm tổ chức các khóa huấn luyện về kỹ năng khởi nghiệp, phát triển sản phẩm, gọi vốn, xây dựng thương hiệu… cùng với sự cố vấn của các chuyên gia trong và ngoài nước.
• Một số dự án tiêu biểu từ sinh viên đã được thương mại hóa, như: mô hình ứng dụng AI trong tưới tiêu tự động; nền tảng hỗ trợ quảng bá du lịch cộng đồng tại miền Trung; mô hình thực phẩm sạch kết hợp blockchain trong truy xuất nguồn gốc.

c. Tạo môi trường học thuật cởi mở, gắn kết với nghiên cứu

• Các trường đại học, trong đó có Trường Đại học Quang Trung, cần tiếp tục phát triển các nhóm nghiên cứu liên ngành, mời gọi doanh nghiệp đồng hành tài trợ và cùng giải quyết các bài toán phát triển địa phương.
• Khuyến khích mô hình học tập – nghiên cứu – khởi nghiệp tích hợp (learning–research–entrepreneurship), trong đó giảng viên vừa là người hướng dẫn học thuật, vừa là cố vấn dự án.

5. Ứng dụng công nghệ số trong đào tạo

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu đào tạo linh hoạt, cá nhân hóa ngày càng cao, việc ứng dụng công nghệ số vào quá trình giảng dạy, học tập và quản lý đào tạo là xu hướng tất yếu. Gia Lai cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo, đặc biệt là tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và trung tâm đào tạo nghề địa phương.

a. Xây dựng nền tảng học tập số (LMS) và tài nguyên số

• Khuyến khích các cơ sở đào tạo đầu tư, xây dựng hệ thống quản lý học tập trực tuyến (LMS) để tổ chức giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và theo dõi quá trình học của người học.
• Tạo kho học liệu điện tử phong phú, đa định dạng (video, tài liệu, học liệu tương tác), kết hợp với hệ thống thư viện số dùng chung trong toàn tỉnh.

Trường Đại học Quang Trung là một trong những đơn vị tiên phong tại Gia Lai ứng dụng công nghệ số toàn diện trong hoạt động đào tạo:

• Trường đã triển khai hệ thống LMS tích hợp đa nền tảng, cho phép giảng viên xây dựng bài giảng số, tổ chức lớp học trực tuyến – kết hợp (blended learning), chấm điểm tự động và theo dõi tiến độ học tập của sinh viên theo thời gian thực.
• Hệ thống quản lý đào tạo được số hóa hoàn toàn, từ đăng ký học phần, học phí, kế hoạch học tập cho đến đánh giá tốt nghiệp.
• Sinh viên có thể học tập linh hoạt mọi lúc, mọi nơi, đặc biệt phù hợp với những người học ở xa hoặc đang đi làm.

b. Tích hợp công nghệ tiên tiến trong giảng dạy và mô phỏng kỹ thuật

• Đối với các ngành kỹ thuật, công nghệ cao, du lịch… cần triển khai các phòng thực hành mô phỏng (simulation labs) sử dụng công nghệ VR/AR, IoT, dữ liệu lớn, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng thông qua tình huống giả định sát thực tế.
• Phát triển các mô hình phòng lab ảo, lớp học thông minh (smart classroom), mô phỏng quy trình sản xuất, chuỗi cung ứng, dịch vụ khách hàng bằng công nghệ số.

Tại Trường Đại học Quang Trung, một số bước đi cụ thể đã được thực hiện:

• Nhà trường xây dựng Phòng học thông minh – Smart Learning Studio, tích hợp bảng tương tác, thiết bị ghi hình, phần mềm mô phỏng bài giảng đa phương tiện. Đây là nơi thường xuyên tổ chức các lớp học kỹ thuật số, lớp học chuyên đề STEM, lập trình và thiết kế sản phẩm công nghệ.
• Trong đào tạo ngành công nghệ thông tin và kỹ thuật số, nhà trường sử dụng phần mềm mã nguồn mở, nền tảng AI cơ bản, kết hợp với phòng máy cấu hình cao để tổ chức các lớp về lập trình Python, phân tích dữ liệu, thiết kế hệ thống thông minh.
• Với ngành du lịch – khách sạn, sinh viên được tiếp cận phần mềm mô phỏng quản lý khách sạn, hệ thống đặt chỗ, trải nghiệm VR các tour tuyến ảo, giúp tăng khả năng thực hành và hiểu rõ công việc thực tế.

c. Đẩy mạnh học tập mở và liên kết quốc tế qua công nghệ

• Gia Lai cần mở rộng hợp tác với các nền tảng học tập quốc tế như Coursera, edX, Udemy, và tích hợp các khóa học mở (MOOC) vào chương trình đào tạo trong tỉnh.
• Xây dựng hệ sinh thái học tập trực tuyến dùng chung giữa các trường, cho phép chia sẻ nội dung, dữ liệu, đánh giá kỹ năng số hóa.

Trường Đại học Quang Trung hiện đã hợp tác với một số nền tảng học trực tuyến, đồng thời cung cấp các khóa học bổ trợ kỹ năng số và chứng chỉ nghề nghiệp một số ngành nghề cho sinh viên và người lao động địa phương. Ngoài ra, giảng viên của trường cũng tham gia các khóa bồi dưỡng phương pháp dạy học số và giảng dạy trên nền tảng số, góp phần lan tỏa mô hình học tập hiện đại trong khu vực

V. Chính sách hỗ trợ từ tỉnh

1. Học bổng và ưu đãi tài chính

• Cấp học bổng toàn phần hoặc giảm 50–100% học phí cho học sinh, sinh viên giỏi, dân tộc thiểu số, theo ngành kỹ thuật – công nghệ cao.
• Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp thuê giảng viên, đầu tư cơ sở vật chất.
• Ưu đãi thuế, đất đai, mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp tham gia thực tập, đào tạo.

2. Hỗ trợ doanh nghiệp và kết nối

• Thành lập Trung tâm kết nối đào tạo – doanh nghiệp – chính quyền, chia sẻ dữ liệu nhu cầu và năng lực đào tạo.
• Doanh nghiệp được vay vốn ưu đãi để xây dựng xưởng thực tập, trung tâm sáng tạo.
• Khuyến khích hợp tác với hợp tác xã, doanh nghiệp OCOP, gắn đào tạo nghề với tiêu chuẩn chất lượng.

3. Môi trường làm việc hấp dẫn chuyên gia

• Cung cấp chính sách hỗ trợ nhà ở, sinh hoạt, y tế, giấy phép cho chuyên gia giảng dạy, nghiên cứu trong tỉnh.
• Tăng hợp tác với các hiệp hội đầu tư, hiệp hội ngành nghề để tuyển dụng, trao đổi nhân lực.

4. Đánh giá hiệu quả và truyền thông

• Xây dựng bộ chỉ số Năng lực nhân lực địa phương; đánh giá thường niên bằng chỉ số đào tạo, trình độ, kỹ năng, việc làm.
• Tổ chức Diễn đàn nhân lực chất lượng cao Gia Lai hàng năm để kết nối, đánh giá, đề xuất điều chỉnh chính sách.
• Triển khai truyền thông qua báo chí, đài tỉnh, mạng xã hội; tổ chức ngày hội việc làm – đào tạo kỹ thuật cao, hội thi sáng tạo, khởi nghiệp.

VI. Kết luận

Giải pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Gia Lai đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa môi trường đào tạo đa dạng, kỹ năng mềm – công nghệ – ngoại ngữ được chú trọng, liên kết thực chất với doanh nghiệp, ưu tiên vùng miền khó khăn, khuyến khích sáng tạo và ứng dụng công nghệ số. Cùng với chính sách học bổng, hỗ trợ doanh nghiệp, thu hút chuyên gia và truyền thông rõ ràng, Gia Lai có thể xây dựng hệ sinh thái nhân lực thực sự vững mạnh.

Qua đó, tỉnh không chỉ đáp ứng mục tiêu công nghiệp hóa – hiện đại hóa theo chiều sâu, mà còn mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư; trở thành điểm đến hấp dẫn cho nhân tài và là hình mẫu phát triển vùng ven biển miền Trung – Tây Nguyên.

Khoa KHMT&CNTT