Cùng QTU tìm hiểu về CNTT có khó không? Góc nhìn thực tế từ sinh viên & chuyên gia

CNTT có khó không? Đánh giá tổng quan từ thực tế thị trường 

Ngành Công nghệ thông tin thường bị gắn với cảm giác “khó” vì đặc thù kiến thức rộng, tốc độ thay đổi nhanh và yêu cầu tư duy logic cao. Với những người mới bắt đầu, lượng thông tin lớn khiến họ dễ bị choáng ngợp và nghĩ rằng ngành này “khó ngay từ vạch xuất phát”.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa “khó thật” và “khó do lời đồn”. Khó thật là việc phải nắm vững kiến thức nền tảng như giải thuật, cấu trúc dữ liệu, mạng máy tính… Còn “khó vì nghe đồn” đến từ việc xã hội thổi phồng mức độ phức tạp mà bỏ qua lộ trình học phù hợp cho người mới.

Thị trường lao động IT luôn khát nhân lực, nhưng yêu cầu tuyển dụng cũng ngày càng cao. Nhà tuyển dụng ưu tiên kỹ năng thực chiến, khả năng tự học và tư duy giải quyết vấn đề, hơn là chỉ bằng cấp. Vì vậy, CNTT không quá khó nếu bạn học đúng cách, nhưng chắc chắn không dễ cho người thiếu kỷ luật và kiên trì.

CNTT có khó không dưới góc nhìn sinh viên 

Áp lực học thuật trong trường đại học

Sinh viên CNTT phải tiếp cận lượng kiến thức lớn ngay từ năm đầu, từ lập trình cơ bản đến kiến trúc máy tính và toán ứng dụng. Áp lực đến từ việc vừa phải hiểu lý thuyết, vừa phải thực hành code liên tục. Với những bạn nền tảng yếu, việc theo kịp tiến độ môn học trở thành thử thách thật sự.

Những môn khiến sinh viên dễ “vỡ mộng” 

Giải thuật là môn khiến nhiều sinh viên cảm thấy chật vật vì yêu cầu tư duy logic và phân tích bài toán. Cấu trúc dữ liệu cũng khiến nhiều bạn “đau đầu” khi phải hiểu cách dữ liệu được tổ chức và vận hành. Toán rời rạc đòi hỏi nền tảng Toán học tốt, khiến không ít sinh viên chùn bước.

Vì sao nhiều sinh viên thấy khó? 

Phần lớn sinh viên cảm thấy CNTT khó vì không có định hướng rõ ràng, dẫn đến học lan man và mất động lực. Bên cạnh đó, cách học theo kiểu ghi nhớ lý thuyết khiến họ không hiểu bản chất và không biết ứng dụng vào thực tế. Thiếu môi trường thực hành cũng là nguyên nhân khiến nhiều bạn chậm tiến bộ.

Tỷ lệ bỏ ngành – số liệu & nguyên nhân 

Nhiều báo cáo cho thấy tỷ lệ sinh viên CNTT bỏ ngành rơi vào 30–40%, chủ yếu do sốc kiến thức và thiếu định hướng nghề. Ngoài ra, áp lực bài tập và yêu cầu thực hành liên tục khiến nhiều bạn không đủ kiên trì. Khi không thấy tiến bộ, họ dễ nản và chuyển ngành.

CNTT có khó không dưới góc nhìn chuyên gia

Góc nhìn của lập trình viên lâu năm

Các lập trình viên có kinh nghiệm đều cho rằng CNTT không quá khó, nhưng đòi hỏi thời gian tích lũy. Sau vài năm, khi bạn hiểu mô hình phát triển phần mềm và tư duy lập trình, mọi thứ trở nên rõ ràng hơn. Điều quan trọng nhất là tính kỷ luật và sự chủ động cập nhật công nghệ.

 Cái khó lớn nhất trong ngành CNTT hiện nay 

Điều khó nhất của ngành IT không nằm ở kiến thức ban đầu mà ở việc phải cập nhật liên tục. Công nghệ thay đổi mỗi ngày, khiến kỹ năng dễ lỗi thời nếu không học thêm. Ngoài ra, cạnh tranh quốc tế gia tăng cũng tạo áp lực cho lập trình viên Việt Nam phải nâng cấp kỹ năng thường xuyên.

“Khó lúc đầu nhưng dễ về sau” – vì sao chuyên gia khẳng định điều này?

Giai đoạn đầu, bạn phải học rất nhiều nền tảng nên cảm giác khó là điều tất yếu. Nhưng khi đã nắm vững tư duy lập trình và cách tự học, bạn sẽ phát triển nhanh hơn và làm việc tự tin hơn. Lúc này, vấn đề không còn là “học cái gì” mà là “chọn công nghệ nào phù hợp”.

Yếu tố giúp vượt qua khó khăn 

Những người thành công trong ngành CNTT đều có điểm chung: thói quen tự học, tư duy logic và sự kiên trì. Họ không ngại thử – sai và xem việc học là quá trình liên tục. Đây cũng là lý do nhiều người “trụ vững” và phát triển sự nghiệp lâu dài.

CNTT có khó không tùy vào vị trí nghề nghiệp 

Lập trình backend 

Backend khó hơn frontend vì yêu cầu kiến thức sâu về xử lý dữ liệu, bảo mật, thuật toán và hệ thống máy chủ. Tuy nhiên, mức độ khó sẽ giảm dần khi bạn đã quen mô hình MVC và các framework phổ biến. Đây là mảng có thu nhập tốt và nhu cầu cao.

Lập trình frontend

Frontend dễ tiếp cận vì thiên về hiển thị và trải nghiệm người dùng. Tuy vậy, bạn cần học nhiều công nghệ như HTML, CSS, JavaScript và framework mới liên tục.

Tester – Kiểm thử phần mềm

Tester không yêu cầu code nhiều, nên mức độ khó thấp hơn. Tuy nhiên, bạn cần sự cẩn thận, tư duy hệ thống và khả năng phát hiện lỗi chính xác.

Data Analyst – Phân tích dữ liệu 

Data Analyst yêu cầu kỹ năng Excel, SQL, Python và tư duy phân tích số liệu. Ngành này khó ở việc phải hiểu đúng vấn đề kinh doanh và biến dữ liệu thành insight. Nhưng với những ai thích làm việc với số liệu, đây là lựa chọn phù hợp.

DevOps, AI, Cybersecurity – mảng “khó xịn” 

Đây là những mảng đòi hỏi kiến thức sâu, tư duy hệ thống và khả năng xử lý vấn đề phức tạp. Chúng khó thật sự, nhưng đổi lại thu nhập cao và cơ hội nghề nghiệp rộng mở. Những ai thích thử thách sẽ phù hợp.

Ai phù hợp? Ai không nên theo ngành CNTT?

Dấu hiệu bạn hợp ngành CNTT 

Bạn phù hợp với ngành IT nếu thích giải quyết vấn đề và kiên nhẫn với các lỗi nhỏ. Những người có thói quen học từ Google, YouTube hoặc tự mày mò sửa lỗi thường tiến bộ rất nhanh. Nếu bạn thích tạo ra sản phẩm bằng công nghệ và không ngại học thêm mỗi ngày, IT là môi trường lý tưởng.

Dấu hiệu bạn không hợp 

Nếu bạn ngại thay đổi hoặc không thích cập nhật kiến thức liên tục, ngành IT có thể khiến bạn mệt mỏi. Những người không thích ngồi máy tính nhiều giờ và dễ mất kiên nhẫn khi gặp lỗi sẽ khó theo đuổi lâu dài. Ngoài ra, nếu bạn không có kỷ luật tự học, việc theo kịp tốc độ phát triển công nghệ sẽ rất khó khăn.

CNTT có khó không phụ thuộc vào cách học

Học theo project dễ hơn học theo lý thuyết

Học qua project giúp bạn hiểu bản chất vấn đề và áp dụng ngay vào thực tế. Khi tự tay xây dựng sản phẩm, bạn nhớ lâu hơn và thấy rõ tiến bộ. Ngược lại, học lý thuyết khô khan dễ khiến bạn nhanh chán và mất động lực.

Lộ trình 6 tháng cho người mới 

Trong 1–2 tháng đầu, hãy học nền tảng: HTML, CSS, JavaScript hoặc Python cơ bản. 2–3 tháng tiếp theo, chọn một hướng: frontend, backend hoặc kiểm thử. Tháng cuối cùng, làm một project hoàn chỉnh để rèn kỹ năng và xây dựng CV.

Những sai lầm khiến CNTT trở nên khó hơn 

Sai lầm lớn nhất là học lan man quá nhiều công nghệ cùng lúc. Bên cạnh đó, tránh thói quen chỉ xem video mà không thực hành. Sợ lỗi, sợ thử nghiệm cũng khiến bạn tiến bộ chậm.